Tamirhane cari takibi: ciro, kâr ve tedarikçi borcu nasıl izlenir?

20 Ekim 2026 · 4 dk okuma · AracımX ekibi

Birçok usta ay sonunda kasaya bakıp "iyi geçti" der; ama ciro ile kâr aynı şey değildir. Parça maliyeti, tedarikçiye ödenecekler ve firmalardan tahsil edilmeyenler hesaba katılmadan gerçek durum görünmez. Bu rehber, muhasebe bilgisi gerektirmeden cari takibini kurmanın yolunu anlatır.

Ciro, gelir türleri ve kâr

Ciro, tamamlanan işlerden kesilen toplam tutardır. İki ana geliri vardır: işçilik ve parça satışı. Kârı görmek için parça satışından parça maliyetini (alış fiyatını) düşmek gerekir. İşçilik geliri büyük ölçüde kârdır; parça geliri ise maliyeti düşülünce anlam kazanır.

Basit örnek: bir işte 1.500 ₺ işçilik, 2.000 ₺ parça satışı var; parçaların alışı 1.400 ₺. Ciro 3.500 ₺, kâr 1.500 + (2.000 − 1.400) = 2.100 ₺. Parça maliyetini kaydetmeyen bir takip, bu işin kârını 3.500 ₺ gösterir.

Neden işi tamamlanınca saymalı?

Cari, açılan işlere göre değil tamamlanan işlere göre tutulmalıdır. Devam eden bir servisin kalemleri değişebilir; tamamlanıp kapatılan servis ise sabittir. Bu yüzden aylık ciro ve kâr, işin bittiği aya yazılır. Böylece "bu ay kaç iş bitirdik, ne kazandık" sorusu net cevaplanır.

AracımX'te cari ekranı yalnızca tamamlanmış servisleri toplar; kapatılan servis sonradan değiştirilemez, dolayısıyla geçmiş ayların rakamı oynamaz.

Parça maliyeti nereden gelir?

Maliyet için parçanın alış fiyatının kayıtlı olması gerekir. En sağlıklı kaynak satın alma kaydıdır: tedarikçiden gelen partide adet ve alış fiyatı girildiğinde stok kartındaki alış fiyatı güncellenir; servise eklenen parça o fiyatla maliyete yazılır. Alış fiyatını güncellemeyi ihmal etmek, kârı olduğundan yüksek gösterir. Stok tarafının düzeni için stok takibi rehberine bakın.

Tedarikçi borcu

Tedarikçi borcu basit bir denklemle izlenir:

Borç = devir + alışlar − ödemeler − iadeler

Her alış borcu artırır, her ödeme azaltır. Vade tarihi girilirse vadesi geçen kayıtlar ayrı görünür ve ödeme planı kendiliğinden ortaya çıkar. Birden fazla tedarikçiyle çalışıyorsanız toplam borcu değil, firma firma borcu görmek karar vermenizi kolaylaştırır.

Firma müşterileri ve alacaklar

Filo sahibi firmalar ve kurumsal müşteriler çoğu zaman işi teslim alıp ödemeyi ay sonunda yapar. Bu alacakları servis kaydından ayrı, işletme bazında izlemek gerekir: hangi firmaya hangi işler kesildi, ne kadarı tahsil edildi. Tahsilat girildikçe alacak düşer; ay sonunda tek listeden kimin ne kadar borçlu olduğu görülür.

Aylık rutin: 15 dakikada cari

1. Ay içinde biten servisleri tamamlanmış olarak kapatın; açık kalan iş, ciroya girmez.
2. Tedarikçi faturalarını satın alma olarak girin; ödemeleri işleyin.
3. Firma müşterilerinden gelen tahsilatları kaydedin.
4. Cari ekranında ciro, işçilik, parça satışı, maliyet ve kârı okuyun; önceki ayla karşılaştırın.
5. Kritik stoğa bakın; sipariş kararını kârla birlikte verin.

Bu rutin bir kez oturduğunda, ay sonu hesabı defterle saatler almak yerine birkaç dakikada okunur. Hangi programı kullanırsanız kullanın, kuralı aynıdır: servis, stok ve cari aynı kayıttan beslenmeli. Seçim kriterleri için program seçme rehberi.

Kârı düşüren görünmez kalemler

Ciro ile kâr arasındaki farkı parça maliyeti kadar, kayıt dışı kalan küçük kalemler de açar: sarf malzemesi (temizleyici, contalar, bağlantı elemanları), müşteri aracıyla yapılan yol testi yakıtı, tedarikçiye ödenen kargo, iade edilemeyen yanlış parça. Bunları her işe tek tek yazmak zor; aylık toplamını "sarf" kalemi olarak izlemek yeterlidir. Böylece kârı gerçekten hesaplamış olursunuz.

Bir diğer görünmez kalem, uzun süre tahsil edilmeyen firma alacağıdır: işi bitmiş görünen ama parası gelmemiş servis, cari ekranda kâr yazar ancak kasada yoktur. Alacak listesine düzenli bakmak bu açığı kapatır.

Kontrol listesi: ay sonu cari

• Biten tüm servisler "tamamlandı" olarak kapatıldı mı?
• Tedarikçi alışları alış fiyatıyla girildi; ödemeler işlendi mi?
• Vadesi geçen tedarikçi borcu var mı?
• Firma müşterilerinin tahsilatları kaydedildi; açık alacak listesi kontrol edildi mi?
• Ciro, işçilik, parça satışı, maliyet ve kâr geçen ayla karşılaştırıldı mı?
• Kritik stok listesi sipariş kararıyla birlikte gözden geçirildi mi?

Sık sorulan sorular

Cari takibi için muhasebe programı gerekir mi?

Resmi defter ve beyannameler mali müşavirinizin işidir; cari takibi ise işletmenin kendi karar verme aracıdır. Servis programındaki cari, günlük kararlar (fiyat, sipariş, tahsilat) için yeterlidir; muhasebe programının yerine geçmez.

Ciro hangi ayın hangisine yazılır: iş açıldığında mı, bittiğinde mi?

Bittiğinde. Devam eden işin kalemleri değişebilir; tamamlanan iş sabittir. Aylık karşılaştırmaların anlamlı olması için ciro işin bittiği aya işlenir.

İskonto kârı nasıl etkiler?

İskonto ciroyu düşürür; maliyet değişmez. Dolayısıyla iskontonun tamamı kârdan gider. Bir işe iskonto yaparken bunun işçilik mi parça mı üzerinden verildiğini bilmek, kâr marjını korumanıza yardımcı olur.

Fiyat belirlerken cariden yararlanmak

Cari yalnızca geçmişi okumaya yaramaz; fiyat verirken de dayanaktır. İşçilik saat ücretinizi belirlerken aylık giderlerinizi (kira, maaş, elektrik, sarf) tamamlanan iş sayısına bölmek, bir işin size kaça mal olduğunu gösterir. Parça fiyatında ise alış fiyatı üzerine uyguladığınız marjı kategori bazında sabit tutmak, her işte yeniden hesap yapmanızı önler.

Üç ay üst üste parça satış kârı düşüyorsa iki ihtimal vardır: alış fiyatları arttı ama satış fiyatları güncellenmedi ya da iskonto alışkanlık haline geldi. İkisi de cari ekranında görünür; defterde görünmez.